Debaty sejmoweIX Kadencja

Interpelacja w sprawie funkcjonowania oraz usytuowania Rady do Spraw Uchodźców w systemie administracji publicznej

   Szanowny Panie Premierze! Rada do Spraw Uchodźców została powołana na mocy ustawy o cudzoziemcach z dnia 25 czerwca 1997 r. Jest to niezależny organ orzeczniczy, którego podstawowym zadaniem jest rozpatrywanie odwołań od decyzji i postanowień wydawanych w pierwszej instancji przez ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawach o nadanie lub pozbawienie statusu uchodźcy. Poprzez powołanie rady został więc zrealizowany zapis art. 78 konstytucji, stanowiący, że każda ze stron ma prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Mimo niezwykle ważnej roli, jaką pełni Rada do Spraw Uchodźców, boryka się ona z wieloma problemami. Do chwili obecnej nie stworzono bowiem odpowiednio zorganizowanej pracowniczej struktury wspomagającej, w ramach ustawowo zobowiązanej do obsługi Rady Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. W sprawozdaniu z działalności rady w roku 1999 podkreślono, że przyjęte na podstawie statutu kancelarii z czerwca br. rozwiązanie nie jest adekwatne do charakteru organu oraz wzrastającego skomplikowania i ilościowego obrotu spraw, wynikającego m.in. z całkowitego przejęcia od MSWiA postępowań związanych ze skargami cudzoziemców w sprawach uchodźczych do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Inną niedogodnością sygnalizowaną przez radę jest ograniczenie zakresu finansowania jej działalności wyłącznie do wynagradzania pracy członków oraz kosztów wynikających z obsługi administracyjno-kancelaryjnej. Wiąże się to z brakiem możliwości zlecania prac eksperckich oraz udziału w wymianie międzynarodowej, która wdaje się nader konieczna przy wykonywaniu ustawowych zadań rady.

   Kolejnym poważnym zagadnieniem wymagającym uregulowania pozostaje kwestia usytuowania Rady do Spraw Uchodźców w systemie administracji publicznej. Członków rady powołuje prezes Rady Ministrów. Nadaje on też radzie statut organizacyjny wraz z regulaminem czynności wewnętrznych i określa zasady wynagradzania jej członków. Zaś obsługę administracyjną i kancelaryjną rady zapewnia Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - stosownie do stanowiska wyrażonego w piśmie szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1999 r. (S-5741/48/99) - zgodnie z przepisem zawartym w § 1 ust. 3 statutu Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Przepis ten stanowi, że ˝Kancelaria zapewnia obsługę pełnomocników rządu, komisji wspólnych, rad, zespołów oraz innych kolegialnych organów pomocniczych i opiniodawczo-doradczych, jeżeli tak stanowią przepisy o ich utworzeniu˝. Tymczasem Rada do Spraw Uchodźców prezentuje pogląd, że nie mieści się ona w pojęciu żadnego z cytowanych wyżej podmiotów. Jest ona bowiem organem ściśle orzeczniczym, działającym władczo i jednostronnie rozstrzygającym w sprawach nadawania i pozbawiania statusu uchodźcy. Jest ona podmiotem powołanym z mocy prawa do załatwiania spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Zgodnie więc z art. 5 § 2 pkt 3 K.p.a. jest organem administracji publicznej.

   Rada do Spraw Uchodźców podnosi także problem statusu jej członków. Obecnie nie korzystają oni np. z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszom publicznym, mimo że wykonują funkcje państwowe o charakterze władczym, i nie mają możliwości dostępu do informacji niejawnych.

   Należy zauważyć, że wykazany powyżej brak wyraź-nego statusu ustrojowego rady, rozbieżności w aktach prawnych oraz brak właściwego uregulowania statusu członów rady powodują wiele komplikacji, w tym związanych z finansowaniem jej działalności.

   Panie Premierze! Jakie działania zamierza podjąć rząd w celu uregulowania kwestii związanych z funkcjonowaniem Rady do Spraw Uchodźców oraz jej usytuowaniem w systemie administracji publicznej?

   Kiedy zostanie rozwiązany problem statusu członów Rady?

   Z poważaniem

   Poseł Bogdan Lewandowski

   Toruń, dnia 16 czerwca 2000 r.